Partners

Who are our partners?

Partly funded by the Netherlands Organization for Scientific research, an important aspect of NWA-ORC LOSS is that we carry out the research within six designated work packages and collaborate with over 18 different partners. Partners include the Ministry of Infrastructure & Environment (Rijkswaterstaat), (...)

Below the list with all parties, which also reflects the wide range of potential users.

Main funding institute

Netherlands Organisation for Scientific Research

Wide

Government Organizations

Basisregistratie Ondergrond

Vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties neemt het programma Basisregistratie Ondergrond deel aan het consortium van het NWA ORC project Living on Soft Soils. We zien dat grote opgaven als bodemdaling, energietransitie, woonopgave, klimaatadaptatie en economische groei, enorme impact hebben op de directe leefomgeving - niet alleen boven, maar ook ónder de grond. Al deze opgaven hebben te maken met het gebruik van de ondergrond. Een integraal ruimtelijk inzicht in die ondergrond in relatie tot de bovengrond is dus essentieel. Niet alles kan immers op dezelfde plek. Kortom: in de nabije toekomst wordt het druk in de ondergrond. Als fundament voor een samenhangend beleid en verantwoorde ruimtelijke keuzes zijn daarom eenduidige, betrouwbare data en informatie nodig over de bodem en ondergrond van Nederland op regionale en lokale schaal. Daarom wordt gewerkt aan de Basisregistratie Ondergrond (BRO), waarin stapsgewijs steeds meer ondergrondgegevens worden opgenomen en voor iedereen toegankelijk gemaakt. In het kader van de basisregistratie worden ook Praktijkvoorbeelden gedeeld, bijvoorbeeld over bodemdaling in Friesland. Zie Praktijkvoorbeelden.

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

The Ministry of Infrastructure and Water Management including Rijkswaterstaat is committed to improving quality of life, access and mobility in a clean, safe and sustainable environment. The Ministry strives to create an efficient network of roads, railways, waterways and airways, effective water management to protect against flooding, and improved air and water quality. Land subsidence, and its effects, is among the topics of interest for our Ministry. For this topic, innovative research and knowledge-based support would be helpful for local and regional authorities that are dealing with the negative impact of land subsidence. The proposed NWA-research program fits this ambition and is herefore seen as a valuable contribution by the Ministry. The risk that land subsidence imposes on Dutch society is self-evident, as reconfirmed by a 2016 publication by PBL Netherlands Environmental Assessment Agency that has expressed this risk financially. In order to reduce the considerable societal costs associated with subsidence we feel that surface deformation should be monitored and predicted. We are currently exploring the possibilities to establish a National Information Facility on Soil Subsidence to that end, including databases on soil structure, groundwater levels, flows and groundwater models, predicted levels of soil subsidence and information on the cost-effectiveness of possible measures to delay and prevent soil subsidence. The program “Living with Soft Soils — Subsidence and Society” could deliver valuable contributions to the establishment of this National Information Facility on Soil Subsidence.

Gemeente Gouda

Gouda is bijna 1000 jaar geleden gebouwd op veen- en kleigronden en kampt sinds haar ontstaan met bodemdaling. De leefbaarheid en het cultureel erfgoed van deze historische stad wordt op lange termijn bedreigd door doorgaande bodemdaling, nog los van de klimaatontwikkeling. Enkele problemen: - houten paalfunderingen kunnen schade oplopen door de steeds maar lager wordende grondwaterstanden - overstromingen dreiging als gevolg van de combinatie van verzakking en klimaatverandering - gezondheidsproblemen die zijn veroorzaakt door vochtproblemen - kosten om de toegankelijkheid van panden in stand te houden en infrastructurele kosten Het is nodig om een robuuste strategie te ontwikkelen om de leefbaarheid en het culturele erfgoed van historische binnensteden die te maken hebben met bodemdaling te waarborgen. Hiervoor wordt een serieus onderzoeks- en testprogramma (stevige Stad) gestart over de volgende onderwerpen; technische opties, governance aspecten, communicatie en financiën. Daarom heeft de gemeente samen met het hoogheemraadschap van Rijnland in een brede Nederlandse coalitie de handen ineengeslagen met andere overheden, bedrijfsleven en onderzoeksinstellingen om de uitdagingen en oplossingen te onderzoeken. Zie voor meer informatie de website www.gouda.nl/stevigestad

Provincie Utrecht

De provincie Utrecht is één van de 12 provincies in Nederland. Ruimtelijke ordening is een hoofdtaak van de provincie. Bodemdaling is daarbinnen een belangrijk onderwerp. Momenteel heeft dit onderwerp een hoge prioriteit vanwege het Klimaatakkoord. Grote delen van het westelijk deel van de provincie bestaan uit veengronden. Al enige jaren lopen er onderzoeken om ons beleid te verbeteren. Meestal is samenwerking met waterschappen en buurprovincies als partners. LOSS biedt mogelijkheden onze kennis uit te breiden. Loss beslaat de gehele beleidscyclus. Daarbinnen hebben we speciale aandacht op twee deelterreinen. De eerste is het verkrijgen van "actuele" informatie over de mate van bodemdaling. Op dit moment kunnen we alleen maar uitspraken doen over de lange termijn. Het is nu nauwelijks mogelijk de effecten van maatregelen direct te bepalen. Ten tweede zijn we geïnteresseerd in de processen om beleid te ontwerpen en uitvoering vorm te geven om maximaal effect te behalen.

Waterschap Drents Overijsselse Delta

Als waterschap zorgen wij voor veilig wonen met water en voor voldoende schoon water voor landbouw, natuur en in de stad. Ons werkgebied strekt zich uit van Deventer tot Assen en van Kampen tot Hoogeveen. Het gebied is circa 255.000 hectare groot en telt 620.000 inwoners verdeeld over 22 gemeenten. Zo’n 15 procent van ons werkgebied bestaat uit veengronden. Hierbij moet je denken aan de polder Mastenbroek, het gebied rondom Staphorst en zéker ook het Nationaal Park Weerribben-Wieden, het grootste veengebied van Noord-West Europa. Door bodemdaling vanwege veenoxidatie is optimaal peilbeheer steeds lastiger te realiseren. Als waterschap zijn we continue in gesprek met onze inwoners en mede(overheids)instanties om te zoeken naar passende oplossingen gebaseerd op actuele kennis. Omdat het onderzoeksprogramma er op gericht is deze kennis uit te breiden, kozen wij ervoor het programma te ondersteunen, o.a. door kennis en data van de onderzoekslocatie bij Rouveen beschikbaar te stellen.

Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden regelt het lokale en regionale waterbeheer in Midden-Nederland. Het werkgebied van het waterschap bestaat uit het zuidelijke deel van de provincie Utrecht en een klein deel van Zuid-Holland. Wij zijn er voor veilige dijken, schoon oppervlaktewater en droge voeten. De bodem in het veenweidegebied daalt maximaal 1 centimeter per jaar. Daarom wil het waterschap de huidige inzet om bodemdaling te remmen, verder versterken. De ambitie is om samen met partners in het veenweidegebied, de bodemdaling in 2030 met 50 procent te vertragen. Om dit te realiseren gaan we door met de experimentele maatregelen die al in gang zijn gezet zoals (gestuurde) onderwaterdrainage. Maar we kijken nadrukkelijk ook naar alternatieve maatregelen die mogelijk bruikbaar zijn. Daarbij werken we nauw samen met andere partijen. We benutten de kracht in het gebied door pilots bij agrariërs te ondersteunen en spelen in op nieuwe initiatieven. Hierdoor doen we kennis op die we weer delen met het gebied. Het waterschap participeert in diverse proeven met infiltratiebuizen (ook wel "onderwaterdrainage" genoemd). Het doel is het in beeld brengen van de effecten van deze vorm van 'drainage' op de bodemdaling, de waterkwaliteit en het waterbeheer. Daarnaast verkennen we of het wenselijk is ons beleid over peilbeheer aan te passen. Het waterschap wil meer pilots uitrollen, om boeren en bewoners van het veenweidegebied instrumenten te bieden om bodemdaling te verminderen.

Platform Slappe Bodem

Platform Slappe Bodem is een samenwerking voor en door lokale en regionale overheden, die aan bewustwording en agendering van bodemdaling binnen diverse nationale, beleidsvelden en agenda’s werkt. Doelstelling van het Platform Slappe Bodem is om bodemdaling in Nederland beheersbaar te krijgen door bewuste keuzes voor de (middel)lange termijn te maken. We laten ons daarbij voeden door de expertise van kennisinstituten en de ervaring binnen actuele praktijkprojecten. Het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling werkt continue aan actuele thema’s en inventariseert praktijkprojecten. https://slappebodem.nl/wie-zijn-wij

Universities

Utrecht Universiteit

TU Delft

Om iets aan bodemdaling te kunnen doen, moeten we eerst goed weten waar bodemdaling optreedt, in welke mate dat gebeurt, en hoe de bodembeweging zich in de tijd ontwikkeld. Meten is weten. Dat is echter makkelijker gezegd dan gedaan; voor het meten van de verticale beweging op een willekeurige locatie hebben we eigenlijk nauwelijks betrouwbare technieken. Zeker wanneer dit ook nog eens frequent gemeten moet worden, met een precisieniveau van millimeters, en tegen enigszins behapbare kosten. Binnen het LOSS project draagt de TU Delft zorg voor de ontwikkeling van betrouwbare methoden om bodemdaling te kunnen waarnemen. We doen dat door gebruik te maken van een combinatie van geodetische methoden, met een belangrijke rol voor satellietgedragen radarsystemen.

Wageningen Universiteit

Research Institutes

Deltares

TNO

Bodemdaling De diepte in met de Geologische Dienst Nederland Bij veel activiteiten in de ondergrond is het nodig om een inschatting te maken van mogelijke bodemdaling. Niet voor niets is dit een speerpunt van de Geologische Dienst Nederland. De combinatie is onze kracht: kennis en gegevens; diep en ondiep; meten, begrijpen en voorspellen. We maken zichtbaar waar en hoeveel de bodem daalt, zodat beleid daarop kan worden aangepast. We hebben kennis van de processen die bodemdaling veroorzaken – als gevolg van menselijk ingrijpen – in zowel de ondiepe als de diepe ondergrond. Diepe en ondiepe oorzaken van bodemdaling onderzoeken we in samenhang met elkaar, waarbij we bodemdaling kunnen ontrafelen in de verschillende oorzaken. Naast deze kennis hebben wij ook de beschikking over veel gegevens over zowel de opbouw van de ondergrond als de snelheid van bodemdaling. Wij meten, monitoren en modelleren bodemdaling, zodat we deze steeds beter kunnen voorspellen. In beleidsontwikkeling kunnen dan zowel de kansen als de risico’s op evenwichtige wijze worden geanalyseerd en afgewogen. In het LOSS project is het onze rol om bij te dragen met methoden en studies naar het ontrafelen van verschillende oorzaken van gemeten bodemdaling. Ook dragen we bij aan de formulering van fysische modellen waarmee bodemdaling kan worden berekend en implementeren we deze in onze 3D ondergrond modellen – zowel van diepe als ondiepe oorzaken.

Stichting Wageningen Research

Wageningen Environmental Research verricht strategisch en toegepast onderzoek ten behoeve van beleid, beheer en ontwerp van de groene ruimte op lokale, nationale en internationale schaal. Enerzijds gaat het hier om vernieuwend, interdisciplinair en interactief onderzoek van complexe problemen in de sfeer van de groene ruimte, anderzijds leveren we kant-en-klaar toepasbare kennis en expertise om praktijkproblemen snel en adequaat op te lossen. Om ons onderzoek goed te kunnen uitvoeren beschikken we over zowel een brede expertise als een scala aan faciliteiten, zoals laboratoria, databases en DNA-technieken. Het WUR-brede KennisBasis project Circulair en Klimaatneutraal (KB-34) draagt bij aan het LOSS-project. Dit KB-programma richt zich op onderzoek dat tegelijkertijd bijdraagt aan circulaire en klimaat-positieve food- en non-foodproductiesystemen. De veenweideproblematiek zoals veenoxidatie, bodemdaling en CO2-emissie heeft hierin speciale aandacht. Wageningen Environmental Research en de Soil Biology Group van Wageningen Universiteit zullen specifiek bijdragen aan WerkPakket 2.3 waarin vastgesteld wordt wat het effect van watermanagement op bodemdaling en broeikasemissies is door onderzoek op laboratoriumschaal (veenkolommen) en veldschaal. Hiermee wordt het bestaande SWAP/ANIMO model verbeterd en gebruikt als basis voor scenarioberekeningen op regionale en bodemdalingsberekeningen over de korte en lange termijn. Daarmee zal het bijdragen aan WerkPakket 3.1 met scenariostudies.

Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer

Businesses

Tauw B.V.

Tauw is een Europees advies- en ingenieursbureau dat via studies, meten en ontwerpen wil bijdragen aan een duurzamere leefomgeving. We dagen onze professionals uit om te vernieuwen. Samen met onze klanten en onderzoeksinstituten investeren we in nieuwe oplossingen en concepten. Bodemdaling is een belangrijk probleem in delta's. Door klimaatverandering en type en intensiteit landgebruik neemt het probleem toe. De aanpak van bodemdaling vraagt om een geïntegreerde aanpak. Er moeten nieuwe concepten en technieken ontwikkeld worden. Dit vraagt om een integrale aanpak waarbij naast kennis over landinrichting tevens wetenschappelijke kennis van de processen in het bodem-water systeem noodzakelijk is. De toegevoegde waarde van dit programma is de interdisciplinaire en integrale aanpak van het probleem van bodemdaling. Het onderzoeksprogramma omvat zowel (fundamentele) wetenschap, governance als praktische kennis. Naar onze mening versnelt dit niet alleen kennisontwikkeling en - uitwisseling, maar helpt het ook om de onderzoeksvragen verder uit te diepen. Onze rol richt zich op de modelontwikkeling (REPEAT model, een serious game) en op het uitwisselen van praktijkkennis over bodemdaling.

Sweco Nederland B.V.

Sweco ontwerpt en ontwikkelt de duurzame samenlevingen en de steden van de toekomst. Sweco is het grootste architecten- en ingenieursadviesbureau van Europa. Met 17.000 topexperts, die beschikken over uitgebreide regionale, nationale en internationale kennis en technische expertise, werken wij aan de uitdagingen die het veranderende klimaat en urbanisatie met zich mee brengt.. In de afgelopen 100 jaar dat ons bedrijf bestaat hebben we iedere m2 van Nederland al een keer bij de kop gehad. Met deze onder- en bovengrondse kennis van Nederland, is Sweco als groot, innovatief en multidisciplinair ingenieursadviesbureau uitstekend voorbereid om een belangrijke rol te spelen bij de transitie van morgen. In verschillende landen zoals Nederland kampen gebieden met bodemdaling zowel in het stedelijk als landelijk gebied. In ons dagelijks werk worden we geconfronteerd met problemen die door bodemdaling worden veroorzaakt. Dit thema raakt vrijwel elk denkbaar aspect, zoals ruimtelijke ordening, waterbeheer, engineering, financiën en de maatschappelijke context waarin bodemdaling optreedt. Gezien de uitdaging van klimaatverandering zal dit thema steeds urgenter worden. Niet alleen in de steden maar ook op het platteland. Door deelname aan LOSS verbinden wij ons bedrijf graag aan actueel onderzoek. Om de uitdagingen van bodemdaling en klimaatverandering het hoofd te bieden en de kosten op lange termijn voor het onderhoud van de stedelijke omgeving te verlagen en innovatieve oplossingen te implementeren, moeten we onze kennis vergroten. Sweco voert verschillende projecten uit op het gebied van slappe grond en bodemdaling, van startfase tot ontwikkeling. Voorbeelden zijn de ontwikkeling of herinrichting van stedelijke gebieden, dijkverbeteringen en sportvelden. Voor nieuwe ontwikkelingen en reconstructies is het in de voorbereiding van belang om bodemonderzoek uit te voeren en te verwachten zetting zo goed mogelijk te berekenen. Dit verlaagt de bouwkosten en de onderhoudskosten. In bestaande stedelijke gebieden worden gemeenten geconfronteerd met de effecten van restzettingen als gevolg van onvoldoende voorbelasting of autonome bodemdaling. In veenweidegebieden moeten de juiste maatregelen worden genomen om bodemdaling te verminderen en de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. In het LOSS-programma dragen wij voornamelijk bij door middel van pilots. Hiervoor brengen wij geotechnische expertise, data en ervaringen kennis en ervaring met betrekking tot asset management en monitoring in.

NAM